W myśl art. 53 ust. 4 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, art. 12 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty oraz art. 13 ustawy z dnia 20 lutego 1997 r. o stosunku Państwa do Kościoła Zielonoświątkowego w Rzeczypospolitej Polskiej, stanowiących o możliwości prowadzenia konfesyjnego nauczania religii w ramach systemu oświaty publicznej, zgodnie z par. 4 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 14 kwietnia 1992 r. w sprawie warunków i sposobu organizowania nauki religii w szkołach (ze zmianą z 30 czerwca 1999 r.) stanowiącym, że nauczanie religii odbywa się na podstawie programów opracowanych i zatwierdzonych przez właściwe władze zwierzchnie Kościołów i innych związków wyznaniowych i przedstawionych Ministrowi Edukacji Narodowej do wiadomości, a zarazem respektując wyzwania dydaktyczne, przed którymi zostają postawieni nauczyciele religii jako osoby podlegające jednocześnie jurysdykcji kościelnej i oświatowej, Kościół Zielonoświątkowy w RP, zw. dalej Kościołem zielonoświątkowym, przyjmuje podstawę programową nauczania religii zielonoświątkowej w szkole publicznej, wyznaczającą przesłanki dla konstruowania programów i realizacji procesu dydaktycznego.
Kościół zielonoświątkowy, przestrzegając gwarancji wolności sumienia i wyznania, odwołuje się do idei współodpowiedzialności rodziny, państwa i Kościoła za wychowanie młodego pokolenia.
Za podstawowe źródło treści oraz główną przesłankę hermeneutyczną, warunkującą proces dydaktyczny (np. formułowanie celów, proponowane interpretacje), uznaje się Pismo Święte jako w pełni wystarczającą i nieomylną normę poznania, wiary i posłuszeństwa. Zgodnie z nauką Kościoła zielonoświątkowego, interpretacja musi być wspólna z całościowym celem Biblii, powinna być odczytywana dosłownie, stosownie do zasady historyczno-gramatycznej. Prosty, naturalny sens jest jej znaczeniem podstawowym. Celem uzupełnienia i pogłębienia treści programowych przyjmuje się literaturę pomocniczą.
Ze względu na ogólne dążenie do humanistycznego wychowania dzieci i młodzieży, w przedłożonej Podstawie programowej założono dialog pomiędzy różnymi rodzajami wiedzy i rzeczywistości, podkreślając podmiotowość jednostki.
W Podstawy programowej posłużono się terminologią respektującą zarówno standardy szkolne, jak też określenia stosowane w tradycji katechetycznej Kościoła zielonoświątkowego. Ze względu na to, iż nauka religii jest procesem realizującym zadania kerygmatyczne i eklezjalne, a jednocześnie uwzględniającym kontekst szkolny i humanistyczny, zaprezentowana Podstawa programowa stosuje pojęcie celów katechetycznych rozumianych w kategoriach teologicznych i pedagogicznych. Określają one, czemu ma służyć nauczanie i wychowanie religijne konkretnej grupy uczniów.
Obecnie dąży się do nadania humanistycznego wymiaru edukacji religijnej. Takiego spojrzenia nie może zabraknąć również w przedłożonym dokumencie. W całościowym ujmowaniu wiedzy i wykorzystywaniu jej w swym codziennym życiu dopomóc ma młodemu człowiekowi korelacja nauki religii z innymi przedmiotami kształcenia w szkole oraz ze ścieżkami edukacyjnymi. Programy nauczania religii winny się odnieść do celów edukacyjnych, zadań, treści i osiągnięć wybranych ścieżek edukacyjnych. Takie założenie stanowi podjęcie wymogów Kościoła oraz odpowiedź na jeden z postulatów reformy edukacji, takie ujęcie zawarte jest także w niniejszej Podstawie programowej.
PODSTAWA PROGRAMOWA
SZKOŁA PODSTAWOWA
Cele katechetyczne:
- Rozbudzenie duchowej wrażliwości dziecka.
- Rozbudzenie zainteresowania życiem Jezusa Chrystusa i Jego postawy.
- Kształtowanie umiejętności odnajdywania Boga w otaczającym świecie - uwrażliwienie na obecność Boga w świecie.
- Kształtowanie otwartości na działanie Boga w życiu dziecka.
- Budzenie zainteresowania historiami biblijnymi i nauką z nich płynącą.
- Kształtowanie umiejętności modlitwy jako rozmowy z Bogiem, wprowadzanie w różne rodzaje modlitwy.
- Kształtowanie umiejętności wyrażania i komunikowania własnej wiary.
- Zaznajomienie z podstawowymi zasadami uczestnictwa w nabożeństwach i innych spotkaniach wspólnoty.
- Kształtowanie poczucia szacunku i odpowiedzialności wobec siebie i innych.
- Budzenie pragnienia wypełniania nakazu misyjnego.
Zadania nauczyciela religii:
- Wspieranie w rozbudzaniu i rozwoju duchowym dziecka.
- Wprowadzenie w prawdę o Bogu jako Stwórcy świata i miłosiernym Ojcu. Wskazywanie na piękno stworzenia jako dzieła Bożego, motywowanie do szukania Boga w Jego dziełach.
- Motywowanie do poznania treści biblijnych Starego i Nowego Testamentu. Rozbudzenie zainteresowania przekazem Biblii.
- Kształtowanie w dzieciach wdzięczności w modlitwie; motywowanie do modlitwy dziękczynnej, wstawienniczej oraz Modlitwy Pańskiej.
- Wspieranie afiliacji dziecka w grupie chrześcijańskiej.
- Pomoc w aktywnym uczestnictwie dziecka podczas nabożeństwa. Ukazanie duchowego wymiaru świąt kościelnych.
- Wspieranie kształtowania odpowiedzialności oraz postaw szacunku i tolerancji.
Treści edukacyjne:
- Podstawowe wiadomości dotyczące Boga-Ojca i Bożego stworzenia.
- Podstawowe wiadomości dotyczące Jezusa Chrystusa, jego misji i przykładu życia.
- Biblia - Stary i Nowy Testament jako księga święta.
- Istota i rodzaje modlitwy.
- Zasady uczestnictwa w nabożeństwie.
- Święta kościelne i ich znaczenie.
- Dekalog - wartości religijne i etyczne w życiu człowieka.
- Godność i odpowiedzialność człowieka w świetle Ewangelii.
- Uczeń w środowisku szkoły, grupy koleżeńskiej i rodziny
- Wypełnianie nakazu misyjnego.
Osiągnięcia:
Uczeń zna:
- wybrane pojęcia, postaci i historie biblijne,
- rolę i znaczenie dla człowieka Pisma Świętego;
- szczególną rolę Boga jako Stworzyciela;
- szczególną rolę Jezusa Chrystusa jako Zbawiciela;
- zasady odpowiedzialności wobec siebie i innych
Uczeń potrafi:
- wyrażać i komunikować przeżywaną wiarę;
- nawiązać i utrzymać poprawne więzi z grupą koleżeńską, szkolną, w Kościele i rodzinie;
- uszanować godność drugiego człowieka.
GIMNAZJUM
Cele katechetyczne:
- Dążenie do optymalnego rozwoju duchowego i kształtowanie otwartości na przeobrażające działanie Ducha Świętego i Jego prowadzenie.
- Budzenie świadomości ludzkiej grzeszności i niedoskonałości oraz możliwości przyjęcia daru zbawienia dzięki Jezusowi Chrystusowi - przygotowanie ucznia do podjęcia decyzji powierzenia swojego życia Jezusowi Chrystusowi.
- Wprowadzenie w rozumienie Bożych Prawd i znaczenia Słowa Bożego w życiu codziennym ucznia jako normy życia, pobożności i wiary oraz uwrażliwianie na poszanowanie Pisma Świętego.
- Kształtowanie świadomości ponadczasowego znaczenia biblijnych wzorców osobowych.
- Kształtowanie postaw opartych na wartościach etyki chrześcijańskiej jako fundamentu relacji międzyludzkich i uczestnictwa w życiu społecznym - uwrażliwienie na obecność drugiego człowieka w świecie.
- Przygotowanie do współdziałania i odpowiedzialności za drugiego człowieka w społeczności chrześcijańskiej.
Zadania katechety:
1. Pomoc uczniom we wzroście duchowym.
- Motywowanie do samodzielnej lektury Biblii.
- Uczenie odkrywania religijno-duchowego wymiaru Pisma Świętego.
- Przybliżanie osoby Ducha świetego oraz życia w Jego mocy.
- Wprowadzenie w prawdę o Jezusie Chrystusie jako prawdziwym Bogu, Zbawicielu świata i prawdziwym człowieku.
- Pogłębienie rozumienia grzechu, wskazanie na religijne postrzeganie ludzkiego życia w perspektywie życia wiecznego.
- Wyjaśnienie ludzkich pytań w świetle wiary chrześcijańskiej.
- Przedstawienie wiary w Boga jako wartości ułatwiającej czynienie dobra, okazywania miłości.
- Stwarzanie sytuacji dających możliwość bezinteresownego działania, okazywania miłości i dobra w stosunku do drugiego człowieka.
- Pomoc w przezwyciężaniu trudności w procesie dojrzewania.
- Integrowanie poznanych wiadomości z historii biblijnych z aktualnymi wyzwaniami życia.
Treści edukacyjne:
- Osoba Ducha Świętego i Jego działania w świecie.
- Osoba i dzieło Jezusa Chrystusa.
- Grzech i jego skutki. Odkupienie w Chrystusie.
- Królestwo Boże i życie w Jego chwale.
- Autorytet Pisma Świętego jako normy życia i źródła wartości moralno-etycznych.
- Biblijne wzorce osobowe inspiracją dla wierzących.
- Osobiste świadectwa wiary.
- Wartości moralne wyzwaniem dla chrześcijan.
- Problemy i pytania egzystencjalne, odkrywanie świata wartości w świetle nauczania Ewangelii.
- Zachowania prospołeczne związane z otwarciem się na drugiego człowieka w świecie, pomoc drugiemu człowiekowi, zachowania społecznie akceptowane,
- Podstawowe problemy okresu adolescencji.
Osiągnięcia:
- Uczeń zna:
- rolę Ducha Świętego w życiu wierzących,
- sposoby wzrastania w wierze,
- wartość Pisma Świętego,
- osobę i dzieło Jezusa Chrystusa,
- zagadnienie grzechu wraz z jego skutkami,
- wybrane postaci biblijne jako wzorce osobowe,
- rolę Ducha Świętego w życiu wierzących,
- Uczeń potrafi:
- samodzielnie czytać i interpretować teksty biblijne,
- postrzegać i analizować konkretne zagadnienia życiowe z perspektywy wiary chrześcijańskiej,
- uszanować godność drugiego człowieka,
- aktywnie uczestniczyć we wspólnocie chrześcijańskiej.
- samodzielnie czytać i interpretować teksty biblijne,
KSZTAŁCENIE PONADGIMNAZJALNE
Cele katechetyczne:
- Wzmacnianie więzi z Bogiem poprzez Jego Syna Jezusa Chrystusa oraz dzięki poddaniu się działaniu Ducha Świętego.
- Ukazanie podstawowych zasad nauczania Kościoła zielonoświątkowego.
- Wprowadzenie w zagadnienia apologetyki.
- Wprowadzenie w historię narodów i bohaterów biblijnych ze szczególnym uwzględnieniem życia religijnego Żydów.
- Rozbudzenie zainteresowania geografią Palestyny.
- Kształtowanie świadomości przynależności do społeczności wierzących, poznawanie tożsamości chrześcijańskiej i konfesyjnej.
- Kształtowanie refleksyjnej postawy wobec zobowiązań moralnych, zapoznanie z chrześcijańskim modelem rodziny.
- Kształtowanie postaw uczniów wobec konfliktów i trudności.
- Przygotowanie do współdziałania i odpowiedzialności za drugiego człowieka w społeczności chrześcijańskiej.
- Przygotowanie i zachęcenie do wypełniania nakazu misyjnego.
- Przygotowanie do służby w Kościele.
- Wprowadzenie uczniów w przyjmowanie ustanowień Kościoła (sakramentów).
Zadania katechety:
- Motywowanie do nawiązywania i trwania w bliskim kontakcie z Bogiem poprzez Jego Syna Jezusa Chrystusa oraz dzięki poddaniu się działaniu Ducha Świętego.
- Wdrażanie - zachęcanie uczniów do poznawania zasad nauczania Kościoła zielonoświątkowego.
- Pomoc uczniom w uzasadnianiu prawd wiary.
- Uzmysłowienie, że wiara odkrywa sens życia i działania.
- Pomoc uczniom w odkrywaniu własnej tożsamości konfesyjnej.
- Pomoc uczniom w przezwyciężaniu osobistych problemów, dylematów moralnych, szukaniu odpowiedzi na pytania egzystencjalne, podejmowaniu decyzji życiowych.
- Przygotowanie do podjęcia obowiązków związanych z życiem rodzinnym.
- Ukazanie Chrztu i Wieczerzy Pańskiej jako ustanowienia Chrystusa i dobrowolnego aktu wiary; motywowanie do podjęcia decyzji o przyjęciu Chrztu.
- Zachęcanie do wypełniania nakazu misyjnego i czynnego udziału w życiu Zboru.
Treści edukacyjne:
- Nauka o Biblii - zasada sola scriptura, inspiracja, autorzy, formowanie się kanonu ST i NT, przekłady Biblii, materiały do pracy z Biblią.
- Dzieło Ducha Świętego.
- Zasady wiary - antropologia biblijna, grzech, zbawienie.
- Charakterystyka poszczególnych ksiąg Starego i Nowego Testamentu.
- Natura i dzieło Kościoła oraz Jego ustanowienia /Chrzest i Wieczerza Pańska/.
- Zagadnienia z zakresu historii, organizacji i obowiązków oraz przywilejów członków Kościoła zielonoświątkowego.
- Apologetyka - pytania o prawdy wiary.
- Geografia biblijna.
- Dzieje ludów biblijnych.
- Życie religijne Żydów.
- Świat wartości w świetle nauczania Ewangelii.
- Chrześcijanin wobec konfliktów i trudności.
- Człowiek wobec życia - zagadnienia moralno-etyczne, wartość życia w miłości.
- Zagadnienie rodziny.
- Zagadnienia i pytania egzystencjalne.
- Misja i ewangelizacja.
Osiągnięcia:
Uczeń zna:
- podstawowe wiadomości o powstawaniu Biblii, językach Biblii, księgach apokryficznych i kanonicznych, natchnieniu i roli Słowa Bożego
- zasadnicze wiadomości o zasadach wiary
- podstawowe wiadomości o Kościele
- rolę Ducha Świętego w swoim życiu i życiu Kościoła
- zasadnicze wiadomości z zakresu apologetyki
- podstawowe wiadomości z historii ludów biblijnych
- tradycje i obrzędy żydowskie
- rolę Chrztu i Wieczerzy Pańskiej w życiu chrześcijanina
- podstawowe wiadomości związane z podziałem i charakterystyką poszczególnych ksiąg Biblii
- zasadnicze wiadomości dotyczące geografii biblijnej
- właściwe zachowanie w sytuacji konfliktu i rożnych trudności życiowych
- chrześcijańskie zasady moralno-etyczne i wartości w świetle Ewangelii
- zasady życia rodzinnego w świetle nauczania Ewangelii
- chrześcijańską koncepcję cierpienia i zła w świecie
Uczeń potrafi:
- przyjmować Chrystusa jako najdoskonalszy wzorzec życia
- postrzegać Biblię jako natchnione Słowo Boga do człowieka, odczytywać jej treść jako wskazówki dla swojego życia
- odrzucać namowy do grzechu, trwać w czystości życia
- żyć w społeczności zborowej, znajdować swoje miejsce do służby
- dostrzegać rolę Ducha Świętego w swoim życiu
- kształtować swoje sumienie w oparciu o poznawane prawa Boże
- stosować zasadę miłości we własnym życiu
- wdrażać w życie zasady moralno-etyczne, poznane wartości i właściwe zachowania
- zachowywać właściwą postawę wobec osób odrzucanych przez społeczeństwo
- odczytywać swe człowieczeństwo jako zadany mu dar
- publicznie wyznawać swoją wiarę w Boga, dzielić się swoim świadectwem z innymi
- odnajdować swoje miejsce w stworzonym świecie
- zajmować chrześcijańską postawę wobec spirytyzmu, okultyzmu, astrologii
- podejmować obowiązki związane z życiem małżeńskim i rodzinnym
KORELACJA Z INNYMI PRZEDMIOTAMI
- Język polski: Tematy - wartości moralne i etyczne; prawda, dobro; Tradycje literackie - konteksty biblijne. Gatunki i rodzaje literackie w Biblii. Chrystus w literaturze i kulturze. Wartości: miłość, odpowiedzialność, moralność w życiu osobistym i publicznym, naród, kultura narodowa,
- Wiedza o społeczeństwie: Jednostka - grupa - społeczeństwo, moje miejsce w społeczeństwie. Prawa chroniące religie w systemie prawnym. Skutki wojen.
- Historia: Historyczne korzenie chrześcijaństwa. Systemy totalitarne wobec chrześcijaństwa. Wartości chrześcijańskie w dziejach i we współczesnym świecie. Historia: Różne religie świata.
- Geografia: Odkrycia archeologiczne w Qumran. Układ geograficzny Palestyny.
- Biologia: Rośliny, ptaki i zwierzęta w Biblii.
KORELACJA ZE ŚCIEŻKAMI EDUKACYJNYMI
Wychowanie do życia w rodzinie: Tożsamość człowieka i poczucie sensu życia. Zagadnienia moralno-etyczne.Wielowymiarowość człowieka: wymiar biologiczny, psychiczny, moralny, religijny, społeczny.
Edukacja filozoficzna: Człowiek w relacji z drugim człowiekiem i ze wspólnotami. Sumienie i wartości w refleksji filozoficznej. Wiara szukająca zrozumienia - teologia a filozofia chrześcijańska. Zagadnienie Boga w filozofii; Rozmaite szkoły filozoficzne wobec problemów choroby, niepełnosprawności i śmierci.
Edukacja prozdrowotna: Postawy wobec osób chorych na AIDS; Antykoncepcja; aborcja. Postawy wobec osób przewlekle chorych, niepełnosprawnych i starszych.
Uczestnictwo w kulturze: Choroba, starość, niepełnosprawność i śmierć w kulturze.
